DQ200 Çift Kavrama: K1 ve K2 Nasıl Çalışır, Değişimde Neler Değişir?

7 ileri DQ200 DSG'de iki kavrama vardır, ama kavrama gövdesi tektir. Her iki kavrama da yağsız, kuru çalışır ve ikisine de mekatronik ünitesi kumanda eder. Bu iki kavramanın işi nasıl paylaştığı, DSG'nin neden bu kadar hızlı vites değiştirdiğini — ve kavrama arızalarıyla mekatronik arızalarının neden çoğu zaman birbirine benzediğini — açıklar.

İki şanzıman, iki kavrama

Mekanik açıdan DQ200, tek gövdede iki şanzımandır. K1 kavraması 1. giriş milini, dolayısıyla tek vitesleri (1, 3, 5 ve 7) çalıştırır. K2 kavraması 2. giriş milini, dolayısıyla çift vitesleri (2, 4 ve 6) ve geri vitesi çalıştırır. 1. giriş mili, içi boş 2. giriş milinin içinde döner.

Bir viteste giderken bir sonraki vites diğer milde zaten takılıdır. Vites değişimi aslında bir kavrama değişiminden ibarettir: bir kavrama açılırken diğeri kapanır. Bu kısa geçiş anı dışında motor torkunu her zaman yalnızca bir kavrama iletir.

Çift kavramanın içinde neler var?

1. Dış dişler: motor torku çift kütleli volandan çift kavramaya buradan girer.
2. 1. baskı plakası K1 kavrama diskini sıkıştırır.
3. K1 kavrama diski 1. giriş miline bağlıdır.
4. Tahrik plakası: motorla birlikte dönen orta plaka; her iki kavrama diski de buna bastırılır.
5. K2 kavrama diski 2. giriş miline bağlıdır.
6. 2. baskı plakası K2 kavrama diskini sıkıştırır.
7. Kavrama kolları: her kavrama için bir kol; mekatronik tarafından itilir.
8. Kavrama ayarlayıcıları: mekatronikte biri K1, biri K2 için iki hidrolik silindir.
9. 1. giriş mili — 1, 3, 5 ve 7. vitesler.
10. 2. giriş mili — 2, 4, 6. vitesler ve geri vites.

Her iki kavrama da kumanda edilmediğinde açıktır. Hiçbir kavrama çalıştırılmıyorsa şanzımana tork ulaşmaz. Bir kavramayı kapatmak için mekatronik, o kavramanın ayarlayıcı silindirini yağla doldurur; piston kolu kavrama kolunu iter, baskı plakası hareket eder ve kavrama diski tahrik plakasına sıkıştırılır. Her ayarlayıcı pistonundaki mıknatıs, kavrama yol sensörlerine (K1 için G617, K2 için G618) kavramanın tam olarak ne kadar hareket ettiğini bildirir.

Kavrama konumla kontrol edilir

Kavramalar kuru ve normalde açık olduğu için TCU onları konumla kontrol eder: her ayarlayıcıyı hassas bir yola kadar hareket ettirir ve sonucu yol ve devir sensörleri üzerinden izler. Bunun için her kavramanın kavrama noktasını — kavramanın tork iletmeye başladığı konumu — bilmesi gerekir. Kavrama noktası balatalar aşındıkça kayar; bu yüzden TCU onu araç kullanıldıkça sürekli adapte eder. Kavrama ya da mekatronik değişiminden sonra ise temel ayar sırasında sıfırdan öğrenilir.

Bir kavrama sorunuyla bir valf sorununun aynı hissettirmesinin nedeni de budur: bir kavrama valfi düzensiz regüle ederse kavrama, tıpkı aşınmış bir kavrama gibi tutar. 2. ve 4. viteste vuruntu yazımız ikisini nasıl ayıracağınızı gösteriyor.

İki nesil ve ayar şimleri

Bir DQ200 kavraması takılırken doğru eksenel konumu ayar şimleriyle belirlenir. Şimler farklı kalınlıklarda gelir; doğru şim, üreticinin onarım bilgilerindeki prosedüre göre ölçüm yapılarak seçilir.

1. Birinci nesil kavramalarda (yaklaşık 2009–2012) düz şim kullanılır.
2. İkinci nesil kavramalarda (yaklaşık 2013 sonrası) konik, çanak biçimli şim kullanılır.

Taktığınız kavramaya ait şim tipini kullanın ve şimleri tahminle yeniden kullanmayın. Yanlış konumda oturan bir kavrama yine de araç yürütebilir, ancak temel ayar başarısız olabilir, vites geçişleri sert olabilir ya da kavrama kayabilir.

Aşınmış ya da arızalı kavramanın belirtileri

• Kalkışta titreme; özellikle yokuşta ya da dur-kalk trafikte.
• Motor devri yükseliyor ama araç hızlanmıyor — kavrama kayıyor.
• Kalkışta ya da vites değişiminde sert kavrama veya vuruntu.
• Temel ayar, kavrama noktası adımında yarıda kesiliyor.
• Şanzıman kontrol ünitesinde kavramayla ilgili arıza kayıtları.

Kavramayı değiştirmeden önce mekatroniği eleyin: takılan bir kavrama valfi, kaçıran bir kavrama ayarlayıcısı ya da bir sensör arızası aynı belirtileri verebilir. Şanzımanda metal talaş olup olmadığını da kontrol edin — metal talaş kontrolü yazımız nasıl yapılacağını anlatıyor.

Kavrama değiştirildiğinde

• Özel aletleri kullanın ve ayar şimleri için ölçüm prosedürünü uygulayın.
• Kavrama kollarını ve mekatroniğin kavrama ayarlayıcılarını kontrol edin; onarım bilgilerinde tek kullanımlık olarak belirtilen parçaları yenileyin.
• Yeni kavrama noktalarının öğrenilmesi için temel ayarı yapın.
• Tüm viteslerden geçen sakin bir yol testi ve arıza hafızasının son kontrolüyle bitirin.

İş sırasında mekatronik söküldüyse yerine takmadan önce tezgâhta test edin: FDY mekatronik test cihazı kavrama valflerini, basınç beslemesini ve sızdırmazlığı kontrol eder; böylece yeni bir kavrama arızalı bir mekatronikle eşleşmez.

Sıkça sorulan sorular