DQ200 Mekatronik Nasıl Çalışır? 8 Solenoid, 11 Sensör ve TCU'nun Görevleri

Volkswagen, Audi, Seat ve Škoda'nın 7 ileri kuru kavramalı DSG şanzımanı DQ200'de (0AM / 0CW) bütün işi tek bir parça yönetir: mekatronik ünitesi (J743). Şanzımanın hem beyni hem kası olan bu ünitede elektronik kontrol ünitesi (TCU) ile elektro-hidrolik kontrol ünitesi aynı gövdede birleşir. Bir arızada doğru parçayı değiştirmenin ilk şartı, hangi parçanın ne iş yaptığını bilmektir.

Bu rehberde atölyemizdeki bir DQ200 mekatronik üzerinde sekiz solenoid valfin, pompanın ve basınç tüpünün yerini tek tek gösteriyor; sensörleri ve TCU'nun haberleştiği üniteleri anlatıyoruz.

Görseldeki kodların anlamı aşağıdaki tablolarda. Kısaca: sol sıradaki dört valf 1. kısmi şanzımanı (1-3-5-7. vitesler ve K1 kavraması), sağ sıradaki dört valf 2. kısmi şanzımanı (2-4-6. vitesler, geri vites ve K2 kavraması) yönetir. 1 numara basınç tüpü (akümülatör), 2 numara V401 hidrolik pompa ve motorudur.

Önce mekanik: tek gövdede iki şanzıman

DSG, Almanca “Direktschaltgetriebe” yani doğrudan vites değiştiren şanzıman demektir; DQ200 adındaki Q, şanzımanın enine (quer) yerleştirilmiş motorlar için tasarlandığını gösterir. Mekanik açıdan DQ200; iki kuru kavraması, iki giriş mili ve üç çıkış mili olan bir manuel şanzımandır. Vitesleri sürücü yerine elektronik kontrollü hidrolik sistem, yani mekatronik değiştirir.

• Giriş mili 1, içi boş giriş mili 2'nin içinden geçer. 1, 3, 5 ve 7. vites dişlileri giriş mili 1'de; 2, 4, 6. vites ve geri vites dişlileri giriş mili 2'dedir.
• Geri vites, ikinci çıkış milindeki ara dişlinin üçüncü çıkış milini döndürmesiyle elde edilir. Üç çıkış mili de diferansiyeli tahrik eder.
• Siz bir viteste giderken bir sonraki vites diğer milde önceden takılı bekler. Geçiş anında bir kavrama ayrılırken diğeri kapanır ve motor torku kısa bir an azaltılır; çekiş kesilmeden hızlı ve yumuşak bir geçiş olur.

Hidrolik: kendi yağı, kendi pompası

Mekatroniğin şanzıman yağından tamamen ayrı, kendine ait bir hidrolik yağ devresi vardır. Bu devrede elektrikli hidrolik pompa (V401, görselde 2) ve basınç tüpü (görselde 1) birlikte çalışarak sistem basıncını 40 ile 60 bar arasında tutar. Pompa basınç tüpünü doldurur, basınç tüpü de pompa dururken basıncı korur. Vites çatallarını ve kavrama kollarını hareket ettiren silindirler bu basınçla çalışır.

Basınç tüpünün bağlantı noktası çatladığında sistem basıncı tutamaz, pompa daha sık ve daha uzun çalışır, şanzıman da P17BF ve P189C gibi basınç kodlarıyla kendini korumaya alır. Görseldeki FDY basınç tüpü, bu zayıf noktayı kalıcı olarak ortadan kaldırmak için tasarlandı.

8 solenoid valf: hangisi ne yapar?

Elektro-hidrolik ünitede sekiz valf vardır: dördü vites çatallarını hareket ettiren pistonlara, ikisi kavramalara, ikisi de her kısmi şanzımanın sistem basıncına kumanda eder.

Burada bir hiyerarşi var: N436, 1. kısmi şanzımandaki N433, N434 ve N435'e giden basıncı; N440 da 2. kısmi şanzımandaki N437, N438 ve N439'a giden basıncı belirler. Bu yüzden basınç valflerinden birindeki arıza, o tarafın bütün viteslerini birden devre dışı bırakabilir. Sürücünün gördüğü “sadece tek ya da sadece çift vitesler” tablosu tam olarak budur — ayrıntılar DSG acil durum modu yazımızda.

Valfler tek tek ölçülebilir. FDY mekatronik test cihazı her valfin çektiği akımı ölçüp kabul aralığıyla karşılaştırır; FDY Black Box ise solenoidleri tezgâhta test eder ve temizler.

11 sensör: TCU neyi ölçer?

TCU, kararlarını aşağıdaki sensörlerden gelen bilgiye göre verir. G182 dışındaki sensörlerin hepsi mekatroniğin üzerindedir.

TCU yalnızca kendi sensörlerini dinlemez; CAN veri hattı üzerinden motor kontrol ünitesi (J623), ABS kontrol ünitesi (J104), gösterge paneli (J285), vites kolu (E313), direksiyon kolonu elektroniği (J527), çok fonksiyonlu direksiyon (J453), araç elektrik sistemi kontrol ünitesi (J519) ve teşhis arayüzü (gateway, J533) ile sürekli veri alışverişi yapar. Örneğin motor devri bilgisi CAN üzerinden gelir; bu bilgi tutarsız olduğunda P072600 kaydı oluşur. Tüm kodlar için: DQ200 arıza kodları listesi.

Elektronik kart (TCU)

DQ200'ün kontrol elektroniği TEMIC kökenlidir; bu ünite daha sonra Continental ve Vitesco Technologies çatısı altında üretildi. Arıza elektronik kartta olduğunda hidrolik kısım çoğu zaman sağlamdır ve komple mekatronik yerine yalnızca kart değiştirilebilir. Bunun için Vitesco DQ200 mekatronik kart ve Rovixtec DQ200 mekatronik kart seçeneklerimiz var. Kart değişiminden sonra yazılım güncellemesi ve temel ayarlar yapılmalıdır.

Atölyeden notlar: sık görülen arızalar ve kontroller

• Bilinen belirtiler: gösterge panelinde P R N D S'nin yanıp sönmesi, şanzımanın vites değiştirmemesi, elektronikteki kısa devre yüzünden 30 A sigortanın atması, basınç kaybı ve hidrolik yağ kaçağı.
• Vites çatalı konum sensörü kodları (P173A–P173D): sensörler ve karşılarındaki mıknatıslar metal talaşıyla kirlenmiş olabilir. Kirlilik varsa önce şanzımanı mekanik hasara karşı kontrol edin, ardından sensörü temizleyip kodun yeniden gelip gelmediğine bakın. Talaşın nasıl yorumlanacağını metal talaşı kontrolü yazımızda anlattık.
• Üç devir sensörü: G182, G612 ve G632'yi de her söküşte metal talaşına karşı kontrol edin. Kirlilik, şanzımanın içindeki aşınmanın habercisidir; şanzımanı kontrol ettikten sonra sensörü temizleyin.
• Montajdan sonra gelen “vites seçilemiyor” kodları (P072A–P073C): boş konumun, geri vitesin ya da 1–7. viteslerden birinin seçilemediğini bildiren bu kodlar genellikle mekatronik takıldıktan sonra görülür. Çoğunlukla bir ya da birkaç vites ayarlayıcı piminin vites çatalına doğru oturmadığını gösterir; mekatroniği takarken her pimin çatal yuvasına girdiğinden emin olun.

Sıkça sorulan sorular

Mekatronik arızası mı? Önce test edin

Yeni mekatronik siparişi vermeden önce üniteyi tezgâhta test edin: FDY mekatronik test cihazı sekiz valfin akımını, pompanın çalışma süresini, basınç oluşumunu ve sızdırmazlığı ölçer, 1.000 vites değişimi simüle eder ve yazdırılabilir rapor verir. Arıza kodlarınızı gönderin, mühendislerimiz 7/24 yardımcı olsun — bize ulaşın.